No to co, że ze Szwecji – Sztokholm na weekend

Sztokholm na Weekend
Dolatujemy do Szwecji. Kraju tysiąca i jednej wysp. Przynajmniej tak to wygląda z okna samolotu.

Skłodowska-Curie, Sienkiewicz, Reymont, Miłosz, Wałęsa, Szymborska…

Pierwsze moje zapiski o Sztokholmie pochodzą z 1996 roku. Kiedy to zobaczyłem ogromną radość w moim domu. Polka po raz kolejny otrzymała nagrodę Nobla. Uroczyste wręczenie odbyło się jak zawsze, 10 grudnia w Sztokholmie. Miałem wtedy dwanaście lat.

Wisława Szymborska. Kto nie zna tego zdjęcia, na którym podczas bankietu w sztokholmskim ratuszu zaciąga się mocno papierosem. Według relacji miała popełnić wtedy gafę. Król Szwecji również jest nałogowym płaczem. Według tradycji jeśli król nie sięgnie pierwszy po kieliszek, nie można się napić. Analogicznie sprawa wygląda ze wszystkimi innymi czynnościami. Tamtego wieczoru pierwszego papierosa zapaliła nasza poetka. Jestem świecie przekonany, że zrobiła to zupełnie bezpretensjonalnie.

O przygotowaniach do wyjazdu do Sztokholmu i towarzyszeniu Szymborskiej opowiada Michał Rusinek w swojej książce pod tytułem Nic zwyczajnego. O Wisławie Szymborskiej;

Wyjazd do Sztokholmu koordynuje głównie Teresa Walas. Do negocjacji pozostaje program wizyty.

[…]

Teresa zajmuje się też garderobą. Pomysł jest taki, żeby kreacje przygotowała jakaś polska firma. Rozpoczynamy negocjacje telefoniczne. Po pewnym czasie przyjeżdżają panie z gotowymi sukniami. Prezentują je w mieszkaniu WS. Teresa, przyjrzawszy się sukniom, mówi lodowato: „Trzeba nas było poinformować, że firma znajduje się w stanie upadłości”. Ostatecznie jednak coś udaje się wybrać.

[…]

Na sytuacje stresowe najlepsze jest poczucie humoru, zwłaszcza makabryczne. Na ulicy, do Teresy: „Teresko, nie wpadnij pod samochód, bo zamiast jechać do Sztokholmu, będę musiała cię grzebać…”. Tymczasem sprawami wydawniczymi WS zaczyna się zajmować Marek Bukowski, specjalista od prawa autorskiego, wskazany przez profesora Ryszarda Markiewicza. Kiedy przez jakiś czas nie mogę się do niego dodzwonić i wspominam o tym pani Wisławie, mówi z figlarnym uśmiechem: „A przeglądał pan ostatnio nekrologi?”.

Szymborska, a tu Nobel
Reakcja Wisławy Szymborskiej na wieść o otrzymaniu Nagrody Nobla w literaturze, Zakopane, 1996 rok. Dziwi mnie, że jeszcze nie znalazłem mema  „O kurde, kupiłam bilety do Sztokholmu!”. Myślę, że ta fotografia uwiecznia tak ważny moment w Polskiej historii, jak zdjęcie Wałęsy na bramie w stoczni Gdańskiej. Może szkoda wykorzystywać je jako mem.  fot. Adam Golec / AG (Zdjęcie pochodzi z culture.pl)

Szymborska poleciała do Sztokholmu Polskimi Liniami Lotniczymi LOT.

Jak wiele lat temu wyglądała podróż Skłodowskiej, Sienkiewicza i Reymonta do Sztokholmu?

20160813_091131
Niebo nas Szwecją

Szweckie Muzułmany

Moje towarzystwo jest dość hermetyczne i w niezamierzony sposób wyselekcjonowane. Zapewne z uwagi na zawód jaki wykonuję. Wiem kto co ma w głowie, a mimo to ciągle jestem zaskakiwany. Twierdzili, że z dzielnicy Muzułmanów w Sztokholmie musieli czym prędzej uciekać. Na moje nieszczęście pociągnąłem ich za język.

Zaczęło się… o kolonizacji, o gwałtach, o tym że sami sobie wywołali wojnę w Syrii. Chryste Panie! W każdym z nas siedzi taki mały Błaszczak. We mnie pewnie też. Czekam jak ktoś mi zwróci na to uwagę. To była bardzo przykra rozmowa.

Jest oczywiste, że w Sztokholmie są Muzułmanie. Są też ludzie wyznający inne religie. Jak w każdym dużym, światowym mieście są tam całe dzielnice, które są głównie zamieszkane przez Arabów czy Chińczyków. Tak samo jak w Chicago jest słynne Jackowo, “zawładnięte” przez Polaków. Uwierzcie mi, Polacy na Jackowie nie śpią w Wigwamie ani nie pasą krów jak Kowboje. Tak samo Arabowie nie organizują w swojej dzielnicy parad gejowskich.

Tak zwane no-go zones istnieją też w Łodzi. Tak właściwie jest ich nawet wiele. Zwłaszcza wieczorem.

Więc o co chodzi? O tego Błaszczaka w głowie, który uaktywnia się zbyt łatwo. Tak bardzo nie pamiętamy lat 30-tych ubiegłego wieku.

W Sztokholmie spotkaliśmy grupy ludzi (prawdopodobnie) z dalekiego wschodu, protestujących w milczeniu przeciw postępowaniu z nimi w zły sposób. A także młodych, przystojnych. Lubię kiedy się do mnie uśmiechają, robią to niewinnie. Cieszyli się znajdując kolejne Pokemony,  krzyczeli Allachu Akbar. Muzułmanie wymawiają Takbir nie tylko, gdy chcą popełnić samobójstwo. Robią to też gdy są zaskoczeni albo szczęśliwi.

Czy jesteśmy w stanie i chcemy dostrzec te wszystkie detale?

***

Wysiadamy na dworcu autobusowym. Tuż obok głównego przystanku kolejowego, z którego wyrusza (mam wrażenie) setki pociągów, które przecinają Szwecję.

Jeszcze przy wyjściu z autokaru słyszymy od jakiegoś Pana no to jesteśmy w kraju lewaków, ku..a… 

Wenecja północy

20160813_120318
W tle Ratusz Miejski

Za narodziny Sztokholmu przyjmuje się za 1300 rok. Ojcem założycielem był jarl Birger Magnusson. Jego cenotaf jest ważnym elementem słynnego Ratusza miejskiego.

20160813_134704
Widok od strony Södermalm

Miasto położone jest na czternastu wyspach, połączonych licznymi mostami. Porównanie do włoskiej Wenecji lub czeskiej Pragi nasuwa się od razu. Są tu pięknie odrestaurowane kamienice, dachy wszystkich domów są jednokolorowe – czarne, horyzont poprzecinany jest licznymi wieżami kościelnymi.

Panorama Sztokholmu
Panorama Sztokholmu

Muzeum

W Sztokholmie znajduje się około stu muzeów. W tym około dziesięć to muzea sztuki. Każdy znajdzie więc dla siebie coś odpowiedniego. My w niedzielne przedpołudnie odwiedziliśmy sztokholmskie muzeum sztuki współczesnej – Moderna Museet. Nie jest to zbyt duże muzeum. I dobrze. W głównym korytarzu witały nas szkaradne grzyby. Były wielkości człowieka. Poczułem się jak w opuszczonym wesołym miasteczku. Polecam jak najszybciej skręcić w prawo. Muzeum zgromadziło wiele dzieł znanych artystów z całego świata jak i krajowych.

Pierwszy raz widziałem prace szwedzkiej artystki. Prekurosrka abstrakcjonizmu, która definitywnie odcięła się od realizmu. Hilma af Klint próbowała namalować niewidzialne. Co ciekawe, tworzyła długo przed takimi artystami jak: Wassily Kandinsky, Piet Mondrian i Kazimierz Malewicz. Wszyscy zmarli mniej więcej pod koniec pierwszej połowy XIX wieku.

Podobał mi się obraz czeskiej malarki awangardowej Toyen – Mythe de la lumière z 1946 roku.

 

Co ciekawe w kolekcji muzeum jest kilkudziesięciu polskich artystów, między innymi Leon Tarasewicz.

Södermalm

Nasz nocleg okazał się strzałem w dziesiątkę. Hostel Rygerfjord położony przy ulicy Söder Mälarstrand to trzy łodzie zacumowane przy nabrzeżu. Dokładnie po drugiej stronie wody znajduje się Ratusz Miejski. To był jeden z najlepszych hosteli w jakich byłem w Europie. Pokoje były czyste. Łazienki nie przypominały klatki. Kuchnia była przestronna i wyposażona. A z okien rozciągała się panorama na miasto.

Mariaberget
Mariaberget

Kiedy dotarliśmy do hostelu było jeszcze zbyt wcześnie na rejestrację, więc przeszliśmy się na wzgórza tuż nad ulicą Söder Mälarstrand. Znajduje się tam park Ivar Los. Następnie dochodzi się do Mariaberget. Nazwa związana jest z kościołem Marii Magdaleny. W okolicy jest wiele unikalnych, kamiennych budynków z 1700 roku o dużym znaczeniu historycznym i architektonicznym. W 1970 roku zmodernizowano kamienice. Mariaberget to miniatura Hradczan. Napotkaliśmy tam jedną z wielu rzeźb w Sztokholmie.

13895035_10154640214628974_7742889204258776075_n
Duo, Thomas Qvarsebo

Tkanka miejska Sztokholmu to jeden wielki park muzealny. Proszę wejść na tę stronę i zobaczyć ile jest miejsc, w których można “spotkać” rzeźbę.

Latarnie, które można zobaczyć na tym zdjęciu są bardzo charakterystyczne dla Sztokholmu.
?
Prawie jak w Pradze!

Kryształowy obelisk

Kristallvertikalaccent
Kristallvertikalaccent

Architektura współczesna Sztokholmu również robi wrażenie. Bardzo spodobał mi się plac Sergela. W 1962 roku konkurs na główną rzeźbę placu wygrał Edvin Öhrström. Stworzył wysoki na 37 metrów stalowo-szklany obelisk, zwany Kristallvertikalaccent. Rzeźba została ostatecznie skończona w 1974 roku. Tłem rzeźby od jest biurowiec Davida Helldéna. Z jednej strony nasuwa mi się na myśl Egipt i liczne obeliski. Z drugiej przenoszę się na plac Aleksandra w Berlinie.

Kristallvertikalaccent
Bardzo żałuję, że nie udało mi się zobaczyć Obelisku nocą na własne oczy.
fot. Micha221 z niemieckojęzycznej Wikipedii [GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html), CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/) lub CC BY-SA 2.5 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.5)], Wikimedia Commons

20160813_125744

20160813_124729

Gamla Stan, czyli stare miasto jestem centrum turystycznym, podobnie jak Ratusz. Z daleka wygląda bardzo prosto, jakby zbudowany z klocków lego. Po wejściu na dziedziniec zachwyciłem się tą prostotą. To w Ratuszu odbywa się uroczysty bankiet z okazji przyznania nagrody Nobla.

To chyba moje ulubione zdjęcie z tej wycieczki.
To chyba moje ulubione zdjęcie z tej wycieczki.

?

20160813_183210

20160813_185843
Pomiędzy starymi, pięknymi budynkami Sztokholmu, nie uda się nie zwrócić uwagi na współczesne perełki. Stockholm Waterfront zaprojektowany przez White arkitekter.
Konserthus
Budynek filharmonii – tutaj odbywa się wręczenie wszystkich nagród Nobla, z wyjątkiem pokojowej. Nagrodę pokojową wręcza się w Oslo.

Szwedzi są przystojni, Szwedki również. Umieściłbym ich na jednym z czołowych miejsc jeśli chodzi o urodę. Są wysocy, dobrze ubrani i te rozkoszne blond włosy.
Dla kontrastu, na ulicach spotkaliśmy bluźniące Polki i bezdomnych, którzy chwalili się, że przygotowali się już na zimę. Mówili w języku polskim, więc zrozumieliśmy.

Kungsträdgården
Kungsträdgården, Fontanna Molinsa z 1866. Ogrody warto odwiedzić, kiedy kwitną wiśnie. Można się wtedy poczuć jak w Japonii.
Królewski Teatr Dramatyczny
Królewski Teatr Dramatyczny. Rzeczywiście, bardziej Królewskiego budynku teatru dramatycznego nie spotkałem.

20160813_203741

Niby blaszana klatka, ale wrażenie robi kosmiczne

Nowa Polska w Sztokholmie

Nadszedł czas powrotu. Lotnisko Skavsta. Do Szwecji przylecieli nasi serdeczni rodacy. Dumni Polacy, bardziej Polscy niż Polscy. Ubrali się w koszulki Żołnierzy Wyklętych, lekko zabrudzone. Co więcej, ulało się im kolejnym piwem na symbol Powstania Warszawskiego. Błaszczak rządzi! Szymborska i Miłosz nie przybywali do Sztokholmu uchlani piwem.

Ile kosztuje weekend w Sztokholmie?

Najdroższe były przejazdy między lotniskiem Skavsta, a centrum miasta oraz nocleg. Reszta to już pole bardzo indywidualne. Bilet do Moderna Museet na wystawę stałą dostaje się za darmo.

W szale planowania pomyliłem Neapol ze Sztokholmem. Do Neapolu jedziemy już w sezonie artystycznym. Chciałem kupić bilet do opery. Polecam, jeśli będziecie w Sztokholmie po wakacjach. Bilety zaczynają się od 50 złotych.

Do Szwecji zabraliśmy ze sobą kanapki, różnego rodzaju obiadki w proszku i kabanosy. Udało się przeżyć. W samym mieście wydaliśmy tylko około 10 złotych (kawa, zapomnieliśmy wziąć z Łodzi).

wp-1472073867724.jpeg

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *